سفیدک پودری انگور در قزوین و فارس با زمان غلط و تاج بسته شدید میشود. گوگرد را در گرما نپاشید؛ پوشش را قبل از گل و بعد از تشکیل حبه نگه دارید.
سفیدک پودری مو در تاکستانهای قزوین، تاکستان و آبیک، مرودشت و بوانات فارس، آذربایجان شرقی و غربی، و کاشمر و خراسان رضوی هر سال بخشی از محصول را میزند. این بیماری فقط مال هوای مرطوب شمال نیست. عامل روی سطح سبز زندگی میکند و در هوای گرم و نسبتاً خشک هم پیش میرود، بهویژه وقتی برگها روی هم نشستهاند و جریان هوا قطع شده است. خسارت روی حبههای جوان به شکل زنگار، ترک و چوبپنبهای شدن دیده میشود و روی برگ به شکل پودر سفید مایل به خاکستری. باغدارانی که صبر میکنند تا سفیدک با چشم کاملاً پیدا شود معمولاً یک دور تکثیر را از دست دادهاند. کنترل موفق از فنولوژی و تهویه تاج شروع میشود، نه از عوض کردن نام قارچکش هر هفته.
قبل از گل و بعد از تشکیل حبه؛ دو پنجرهای که نباید خالی بمانند
چرخه سفیدک از جوانههای آلوده سال قبل و از کلنیهای ریز روی برگهای اولیه شروع میشود. بافت جوان — برگ تازه، گلآذین و حبه سبز کوچک — حساسترین سطح است. نوبت پیشگیرانه قبل از گل کلنی اولیه را پایین نگه میدارد. نوبت پس از تشکیل حبه خوشه را در دورهای میپوشاند که ترک و زنگار بازارپسندی را خراب میکند. در قزوین این دو پنجره اغلب با رشد سریع شاخه در اردیبهشت و خرداد همزمان میشود. در فارس ممکن است هر دو زودتر بیایند. در آذربایجان و خراسان ارتفاع و سرمای بهاره تقویم را جابهجا میکند؛ کپی تاریخ همسایه قزوین در تاکستان سردسیر غلط است. فاصله بین این دو نوبت را سرعت رشد شاخه، باران شستوشو و گرد و خاک تعیین میکند، نه عدد ثابت روی تقویم دیواری.
سمپاشی تقویمی بدون نگاه به رشد شاخه، یا ادامه پاشش بعد از بسته شدن کامل خوشه بدون دلیل، یا فاصله زیاد بین نوبتها وقتی شاخه هفتهای چند بند جلو میرود، همان چیزی است که شکست کنترل را میسازد. هدف این نیست که هر هفته مادهای جدید به تاکستان اضافه شود. هدف این است که پوشش محافظ روی بافت حساس برقرار بماند. اگر باران یا باد خاک پوشش را شسته، همان برنامه را با پوشش دوباره اجرا کنید؛ لزوماً خانواده شیمیایی را عوض نکنید. ثبت تاریخ باز شدن جوانه، شروع گل، تشکیل حبه و بسته شدن خوشه روی کاغذ قطعه، از حفظ نام تجاری قارچکش مفیدتر است.
گوگرد را در گرمای ظهر نپاشید
گوگرد هنوز در بسیاری از تاکستانهای ایران ستون پیشگیری است. در دمای خیلی بالا برگ و حبه را میسوزاند و در دمای خیلی پایین اثرش کم میشود. ظهرهای گرم خرداد در قزوین و فارس زمان غلط پاشش گوگرد است. کار را به صبح خنک یا عصر پس از افت دما ببرید. بوته تشنه را هم با گوگرد خیس نکنید؛ تنش آبی سوختگی را تشدید میکند. گوگرد را با مواد روغنی یا بعضی مخلوطها بدون آگاهی ترکیب نکنید. تناوب با سایر گروههای قارچکش وقتی معنا دارد که فشار بیماری بالا باشد یا نوبت گوگرد به پوشش نرسد. تکرار یک خانواده شیمیایی در تمام فصل مسیر مقاومت را کوتاه میکند. این متن جای فهرست تجاری نیست. آنچه باید روی کاغذ تاکستان بماند تاریخ فنولوژی، دمای همان روز و کیفیت پوشش داخل تاج است.
هوای داخل تاج ارزانترین قارچکش است
سفیدک پودری در تاج بسته، روی شاخههای افتاده روی سیم، و در قطعاتی که ردیف خلاف باد غالب کاشته شده شدیدتر میشود. هرس سبز، حذف پاجوش، و باز کردن اطراف خوشه در زمان درست رطوبت سطحی برگ را کم و نفوذ سم را زیاد میکند. در تاکستانهای سنتی خراسان و آذربایجان با تربیت خزنده یا نیمهخزنده، تماس خوشه با خاک و سایه دائم بیماری را نگه میدارد. بالا آوردن شاخه روی سیم و خلوت کردن مرکز بوته گاهی اثر دو نوبت سمپاشی را میدهد. آبیاری بارانی روی تاج در ظهر برای سفیدک ایدهآل نیست؛ اگر ناچارید زمان را به صبح زود محدود کنید تا سطح برگ خشک شود. حذف بیرویه برگ در گرمای فارس خود حبه را میسوزاند؛ باز کردن اطراف خوشه با کندن حسابشده فرق دارد.
- قبل از گل: تاج را خلوت کنید تا برگ اولیه نور و هوا بگیرد.
- پس از تشکیل حبه: اطراف خوشه را باز کنید؛ در گرمای فارس برگ را یکجا نکنید.
- شاخه و برگ شدیداً آلوده را از تاکستان خارج کنید؛ بین ردیف رها نکنید.
- ردیفکاری جدید را با باد غالب و فاصله کافی بین ردیف طراحی کنید.
رقم حساس و ازت زیاد یعنی فشار بیشتر، نه برنامه جداگانه
بعضی ارقام بومی و بعضی ارقام تجاری به سفیدک پودری حساسترند. حساسیت رقم را در فاصله نوبتها لحاظ کنید، نه اینکه یک تقویم را برای همه تاکستان بنویسید. بوتهای که ازت زیاد گرفته و شاخساره نرم انبوه ساخته میزبان بهتری برای سفیدک است. پرهیز از ازت دیرهنگام بخشی از مدیریت بیماری است. تاکستان ضعیف و تاکستان بیشازحد تغذیه شده هر دو میتوانند سفیدک شدید بگیرند؛ یکی بهخاطر ماندن رطوبت و کندی رشد، دیگری بهخاطر بافت نرم. مقاومت رقم ایمنی کامل نیست. حتی رقم کمحساس در تاج بسته و بدون پوشش پیش از گل خسارت میبیند. تربیت و تغذیه را از پرونده سم جدا نکنید.
اگر تاج بسته باشد بهترین قارچکش هم به پشت برگ نمیرسد. اول هوا بدهید، بعد ماده را حساب کنید. در گرما گوگرد نپاشید.
- فنولوژی را ثبت کنید: باز شدن جوانه، قبل از گل، تشکیل حبه، بسته شدن خوشه.
- نوبت اول را پیشگیرانه و قبل از دیدن پودر سفید بگذارید، مخصوصاً در قطعه با سابقه.
- گوگرد را با دمای همان روز تنظیم کنید و پوشش داخل تاج را بعد از پاشش ببینید.
- هرس سبز و تربیت را بخشی از برنامه بیماری بدانید نه کار جداگانه هرسکار.
- اگر نوبتی شکست خورد اول فاصله و پوشش را بررسی کنید، بعد ماده را عوض کنید.
سفیدک پودری در تاکستان ایران با زمان غلط، تاج بسته و پاشش در گرما مزمن میشود. گوگرد و سایر تیمارها وقتی کار میکنند که پوشش به برگ برسد و بافت حساس بیحفاظ نماند. قزوین، فارس، آذربایجان و خراسان هر کدام تقویم کمی متفاوت دارند اما اصل یکی است: دو پنجره قبل از گل و بعد از تشکیل حبه، هوای داخل تاج، و دما در روز گوگرد. فرین کشت تابان در مشاوره تاکستان برنامه بیماری را به تربیت و تغذیه گره میزند، نه به فهرست بلند قارچکش.
